Jak kiedyś obchodzono Wielką Sobotę na radomskiej wsi?

Wielki Czwartek rozpoczyna Triduum Paschalne. W kościele katolickim obchodzony jest na pamiątkę ustanowienia dwóch sakramentów: Kapłaństwa i Eucharystii. Jego tradycja sięga średniowiecza.

– Już wieczorem w Wielki Czwartek wygaszano w domach piece. Piec w chałupie wiejskiej palił się cały rok, jeśli nie służył do ogrzewania mieszkania, to służył do gotowania. Ten czas wygaszenia pieców to ważny moment, bo Wielki Piątek to dzień żałoby, wtedy piec był nierozpalany. To dzień ścisłego postu w tradycji wiejskiej. Piec rozpalano dopiero w Wielką Sobotę – rozpoczęła Justyna Górska – Streicher z Muzeum Wsi Radomskiej.

Tradycyjnie Wielka Sobota to dzień święcenia pokarmów. Jest to dzień przygotowania się do uroczystości Zmartwychwstania. Tego dnia mieszkańcy wsi uczestniczyli w nabożeństwach podczas, których święcono wodę i ogień. Po poświęceniu ognia, przynoszono go do domu i od tego ognia rozpalano ponownie piec.

– Wierzono, że w ten sposób zagości dostatek i nikomu nie zabraknie jedzenia oraz opału, aby ogrzać dom – mówił Justyna Górska – Streicher.

Poświęconą wodę również przynoszono do domów.

– Używano jej cały rok, bo woda święcona była potrzebna w czasie zasiewów, ale także stosowano ją w celach leczniczych. Święcono nią całe obejście i dom w Wielka Sobotę, co też symbolizowało odnowienie związane z Świętami Wielkanocnymi – tłumaczyła Justyna Górska – Streicher.

Jednym z ważnych momentów podczas obrzędów wielkanocnych jest święcenie pokarmów. W koszyku powinno znajdować się m.in. jajko, które oznacza nowe życie, baranek, który symbolizuje Zmartwychwstanie, mięso, które ma zapewnić dostatek oraz sól i chrzan, które chronią nas od zepsucia, ale także symbolizują Mękę Pańską. Niegdyś zwyczaj był inny.

– Święcono właściwie wszystko, co zostało przygotowane do jedzenia z okazji Świąt Wielkanocnych. Jedzenia do kościoła noszono bardzo dużo. Wszystko, co naszykowano na święta trzeba było zanieść do poświęcenia, dlatego wykorzystywano do tego niecki, szuflady albo ogromne kosze – dodała Justyna Górska – Streicher.

Wielkanoc zaczyna się w sobotę po zachodzie słońca.