Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma prawo do weryfikacji, czy zwolnienia lekarskie są wystawiane zgodnie z przepisami oraz czy pracownicy korzystają z nich właściwie. Kontrole ZUS-u najczęściej dotyczą osób regularnie przebywających na krótkich zwolnieniach lekarskich, uzyskujących je od różnych lekarzy, bądź korzystających z kolejnych okresów zasiłkowych.
W szczególności, kontrole obejmują osoby, które przed przejściem na L4 podlegały ubezpieczeniu chorobowemu przez krótki czas, a także te, które już wcześniej zostały pozbawione prawa do zasiłku za nieprawidłowe wykorzystywanie L4. ZUS przeprowadza także kontrole u pracowników, którzy nie stawili się na badanie u lekarza orzecznika w wyznaczonym terminie, oraz u tych, wobec których istnieje podejrzenie, że zwolnienie lekarskie jest wykorzystywane w innych celach niż powrót do zdrowia.
Jak wygląda kontrola lekarza orzecznika?
Kontrola lekarza orzecznika ZUS ma na celu zweryfikowanie, czy pracownik faktycznie jest niezdolny do pracy oraz czy zwolnienie lekarskie jest konieczne. Lekarz orzecznik może także skontrolować, czy pracownik nie wykorzystuje zwolnienia do celów niezwiązanych z leczeniem, takich jak praca na czarno, wyjazdy wakacyjne czy remonty.
W przypadku podejrzeń lekarz może osobiście odwiedzić pracownika w miejscu zamieszkania. Jeśli kontrolowany nie zostanie zastany w domu, będzie musiał się stawić w oddziale ZUS-u na dalsze badania. Ważne jest, aby każdą nieobecność w domu wytłumaczyć, ponieważ nie oznacza ona automatycznie naruszenia przepisów.
Trzeba wszystko zwrócić
Jeśli kontrola wykaże, że pracownik nieprawidłowo korzysta ze zwolnienia lekarskiego, może stracić prawo do wynagrodzenia chorobowego oraz wszelkich świadczeń z tego tytułu. W takiej sytuacji ZUS ma prawo do cofnięcia wypłaconych zasiłków, a pracownik będzie zobowiązany do zwrotu otrzymanych pieniędzy.
Dodatkowo pracodawca może natychmiast rozwiązać umowę z pracownikiem, gdyż nadużywanie zwolnień lekarskich jest solidnym argumentem do zwolnienia dyscyplinarnego. Tylko w 2023 roku ZUS przeprowadził 337 tys. kontroli zwolnień lekarskich.
Jak odwołać się od decyzji ZUS-u?
W przypadku, gdy pracownik nie zgadza się z decyzją lekarza orzecznika, może wnieść sprzeciw do Komisji Lekarskiej ZUS-u. Sprzeciw należy złożyć w 30 dni od dnia otrzymania decyzji. Komisja Lekarska składająca się z trzech członków rozpatruje sprawę, jej decyzja jest ostateczna. Pracownik ma prawo przedstawić dodatkowe dokumenty medyczne oraz wnioskować o dodatkowe badania, które mogą pomóc w zmianie pierwotnej decyzji.
