Ministerstwo Infrastruktury planuje zmiany w zasadach egzekwowania mandatów z fotoradarów stacjonarnych. Dotychczas obowiązek udowodnienia, kto kierował pojazdem, spoczywał na Głównym Inspektoracie Transportu Drogowego (GITD). Teraz sytuacja ma się odwrócić – to właściciel pojazdu będzie musiał wykazać, że to nie on prowadził, jeśli nie chce ponosić odpowiedzialności.
Resort powołuje się na praktyki z krajów Europy Zachodniej, gdzie podobne przepisy już funkcjonują. Taki model ma zwiększyć skuteczność systemu, ponieważ obecnie ściągalność mandatów z fotoradarów w Polsce wynosi zaledwie 50 proc.
Samorządy chcą większych kompetencji
Samorządy w Polsce domagają się większej roli w zarządzaniu fotoradarami, argumentując to poprawą bezpieczeństwa na drogach lokalnych. Samorząd Warszawy podkreśla, że na stołecznych drogach brakuje co najmniej 40 fotoradarów, zwłaszcza na mostach i w tunelach, gdzie często dochodzi do nielegalnych wyścigów.
W Polsce jest ponad 124 tys. km dróg powiatowych, na których odnotowuje się najwyższą śmiertelność. Dlatego miasta, zwłaszcza te na prawach powiatu, postulują możliwość samodzielnego instalowania fotoradarów.
Fundusz, nowe lokalizacje i nadzór miast
Podczas spotkania grupy roboczej ds. fotoradarów przedstawiono kilka propozycji. Łukasz Puchalski z Zarządu Dróg Miejskich w Warszawie zasugerował, by samorządy mogły instalować fotoradary w uzgodnionych z policją lokalizacjach, a nadwyżki z kar finansowały systemy bezpieczeństwa drogowego.
Kolejną propozycją jest utworzenie funduszu wsparcia, z którego środki trafiałyby do samorządów na poprawę bezpieczeństwa dróg. Pojawiła się także koncepcja umożliwienia dużym miastom obsługi i montażu własnych fotoradarów.
Takie rozwiązania miałyby poprawić bezpieczeństwo na obszarach, gdzie kontrola policji jest utrudniona.
Od 2016 roku straże miejskie straciły uprawnienia do obsługi fotoradarów
Kontrola wykazała, że wiele grzywien było nakładanych bezprawnie, ponieważ ich celem było jedynie zwiększenie wpływów do budżetów gmin. Obecnie system obsługiwany jest przez Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym (CANARD) pod nadzorem GITD.
W 2022 roku aż 38 proc. wniosków o instalację nowych fotoradarów pochodziło od samorządów, ale ich realizacja jest powolna z powodu ograniczeń kadrowych i finansowych.
Polska posiada obecnie 570 fotoradarów, najwięcej w województwie mazowieckim (90), łódzkim (55) i wielkopolskim (54), a najmniej w opolskim (10) i świętokrzyskim (15).
